Pert araç satılabilir mi? Cevap aracın statüsüne bağlıdır
Geçmişinde pert/ağır hasar kaydı bulunan ve bugün normal tescilli olan bir araç ile yeni ağır hasar kararı verilmiş ve trafikten çekilmiş bir araç aynı durumda değildir. Satış için önce araç üzerinde devir engeli bulunup bulunmadığı ve tescil kaydının hangi statüde olduğu kontrol edilmelidir.
Bu nedenle “pert araç kesin satılır” veya “pert araç hiçbir şekilde satılamaz” şeklindeki iki uç cevap da eksiktir. Araç özelindeki kayıt, mülkiyet ve tescil bilgisi belirleyicidir.
Üç farklı pert araç senaryosu
Noter devrinden önce hangi kontroller yapılmalı?
Aracın güncel tescil kaydı, satışa engel şerh veya kısıt bulunup bulunmadığı ve satıcının mülkiyet yetkisi noter işlemi açısından önemlidir. Pert/ağır hasar geçmişi kendi başına tüm araçlarda aynı satış yasağı anlamına gelmez; tescil statüsü dosya özelinde kontrol edilmelidir.
Araç trafikten çekilmişse normal yolda kullanılamaz. Aracın taşınması gerekiyorsa çekici planı yapılmalıdır. Yeniden trafiğe çıkarılacak araçlarda güncel yönetmelikte geçerli muayene ve zorunlu mali sorumluluk sigortası gibi koşullar bulunur.
Yürümeyen pert araç satılır mı?
Satışa tescil veya hukuki engel yoksa aracın yürümemesi tek başına devir yapılamayacağı anlamına gelmez. Ancak teslim yöntemi değişir. Tekerlek/süspansiyon hasarı, direksiyon kilidi, araç yüksekliği ve yükleme koşulları çekici seçimini etkiler.
Teklif alırken aracın “çalışmıyor” demekle yetinmeyin. Motor dönüyor mu, şanzıman konumu değişiyor mu, ön/arka tekerlekler serbest mi, araçtan parça söküldü mü ve araç kapalı otoparkta mı açık alanda mı gibi bilgiler gerçek teslim maliyetini belirler.
Satılabilir olması değerinin ne olacağı anlamına gelmez
Satış imkânı ile satış fiyatı farklı konulardır. Pert araç değeri; sağlam emsal, bugünkü hasar, mekanik durum, hava yastıkları, eksik parçalar ve modelin parça/onarım piyasasına göre belirlenir. Geçmiş kayıt bulunan onarılmış araçta ise güncel kondisyon ve onarım kalitesi daha önemli hale gelir.
Fiyatı etkileyen kriterleri ayrı rehberde görün
Teklifte hangi bilgi ve fotoğrafların gerçekten fiyatı değiştirdiğini detaylandırdık.
Pert araç değerleme rehberi →Pert araç satışında güvenli süreç nasıl kurulur?
Pert aracınızı mevcut haliyle satmak mı istiyorsunuz?
Tescil statünüz satışa uygunsa araç bilgileri ve güncel fotoğraflarla doğrudan değerlendirme isteyebilirsiniz.
Pert araç satış sürecini inceleyin →Sigorta dosyası açıkken satış düşünüyorsanız
Dosya henüz sonuçlanmadan araç satışı planlamak, tazminat ve mülkiyet sürecini karmaşık hale getirebilir. Eksper raporunun sonucu, aracın sigortalı/hak sahibinde mi kalacağı ve tescil statüsü netleşmeden noter tarihi belirlemek yerine önce dosyayı kapatacak adımları öğrenmek daha güvenlidir.
Özellikle sigorta şirketine teslim veya farklı bir tazminat modeli gündemdeyse “araç benim üzerimde, istediğim an satarım” varsayımı yapılmamalıdır. Dosya özelindeki sözleşme ve belge durumu kontrol edilmelidir.
Onarılmış pert kayıtlı araç satışı
Geçmişte ağır/tam hasar süreci yaşamış ancak bugün aktif tescilli ve onarılmış bir aracın satışında alıcı genellikle iki ayrı şeyi inceler: geçmiş kayıt ve bugünkü teknik durum. Geçmiş eksper/servis belgeleri ile güncel ekspertiz birlikte sunulabiliyorsa onarım kalitesi daha somut değerlendirilebilir.
Satıcı, geçmiş kaydı önemsiz göstermeye çalışmak yerine hangi onarımın ne zaman yapıldığını ve bugün aracın hangi durumda olduğunu açıkça anlatmalıdır. Bu yaklaşım ciddi alıcıyla pazarlığın daha sağlıklı yürümesini sağlar.
Fotoğraftan verilen teklif neden araç başında değişebilir?
İlk fotoğraflarda görünmeyen motor/şanzıman hasarı, sökülmüş elektronik modüller, kilitli tekerlek, hava yastığı durumu veya servis tarafından sökülmüş parçalar fiziksel kontrolde ortaya çıkabilir. Teklifin sağlam olması için bu bilgilerin baştan verilmesi gerekir.
Satıcı açısından iyi uygulama, yalnız hasarlı köşeyi değil aracın dört tarafını, iç kabini, kilometreyi, motor bölümünü ve eksik parçaları göstermektir. Alıcıdan da fiyatın hangi araç haline göre verildiğini yazılı olarak netleştirmesi istenebilir.
Ödeme ile noter devri nasıl planlanmalı?
Ödeme yöntemi ve noter devrinin sırası görüşmenin en başında konuşulmalıdır. Satıcı, paranın hangi yöntemle ve hangi aşamada aktarılacağını bilmeden aracı teslim etmemelidir. Alıcı da noter devrine engel bir durum çıkması halinde işlemin nasıl iptal olacağını baştan açıklamalıdır.
Yüksek tutarlı araç satışında güvenli ödeme yöntemleri ve bankacılık kanalları tercih edilebilir. İşlem günü doğabilecek limit veya banka erişim sorunları için ödeme planı önceden hazırlanmalıdır.
Çekiciyle teslimde kontrol listesi
Araç yürümüyor ise yükleme noktası, kapalı otopark yüksekliği, vinç gereksinimi, tekerleklerin dönüp dönmediği ve anahtarın bulunup bulunmadığı çekici organizasyonunu değiştirir. Servis çıkışında ayrıca otopark veya işçilik borcu varsa aracın teslim edilmesine engel olabilir.
Çekici gelmeden önce araç içindeki kişisel eşyalar alınmalı, araçla birlikte teslim edilecek sökülmüş parçalar ayrı listelenmeli ve mümkünse yükleme anı fotoğraflanmalıdır.
Pert araç satışında hangi devir engelleri kontrol edilmeli?
Pert geçmişinden bağımsız olarak araç üzerinde haciz, rehin, yakalama, tedbir veya tescil kaynaklı başka bir kısıt bulunması noter devrini etkileyebilir. Sigorta dosyası sonucunda aracın mülkiyet/tescil statüsü değişmişse bu da ayrıca kontrol edilmelidir. Satışa karar vermeden önce e-Devlet ve noter kanalındaki güncel kayıtların uyuştuğundan emin olun.
Aracın yalnız fiziksel olarak elinizde bulunması, devir yetkisinin kesin olduğu anlamına gelmez. Özellikle vekâlet, miras, şirket aracı veya finansmanlı araçlarda satış yetkisi ayrı belge gerektirebilir. İşlem günü sürpriz yaşamamak için bu kontroller teklifi kabul etmeden yapılmalıdır.
Teklif kabul etmeden önce alıcıya sorulacak 6 soru
Pert araç için hangi satış kanalları vardır?
Onarılmış ve aktif tescilli araç bireysel ikinci el piyasasında değerlendirilebilir; halen hasarlı ve yürümeyen araç ise profesyonel hasarlı araç alıcılarına daha uygun olabilir. Her iki kanalda da kullanıcı beklentisi farklıdır. Bireysel alıcı onarım geçmişi ve güncel ekspertize, profesyonel alıcı ise mevcut hasarın onarım/parça ekonomisine daha fazla ağırlık verebilir.
Araç sahibinin ilk amacı en çok kişiye ilan vermek değil, aracın durumuna uygun alıcı tipini seçmektir. Yanlış kanalda uzun süre bekleyen araçta otopark, piyasa ve taşıma maliyeti artabilir.
Alıcının güvenilirliğini nasıl kontrol edersiniz?
Teklif veren tarafın kim olduğunu, noter devrinde kimin alıcı olarak görüneceğini, ödeme hesabının kime ait olduğunu ve çekicinin hangi firma tarafından gönderileceğini sorun. “Aracı gönder, sonra konuşuruz” veya ödeme sırasını belirsiz bırakan süreçlerden kaçının.
Profesyonel alıcı fotoğraflardan teklif verirken araç hakkında ayrıntılı soru sormalıdır. Marka-model, kilometre, hasar alanı, motor/şanzıman ve eksik parça bilgisi hiç sorulmadan verilen aşırı yüksek fiyatlar, araç başında ciddi revizyon riski taşıyabilir.
İlgili cevaplara ulaşın
Fiyat, belge ve satış hazırlığını ilgili rehberdeki cevaplarla tamamlayın.
Noter, ödeme, vekâlet ve çekici konularını son güne bırakmayın
Pert veya ağır hasar geçmişi bulunan bir aracın satılabilirliği yalnız geçmiş kayda bakılarak değerlendirilmez; güncel tescil durumu ve noter devrine uygunluk ayrıca kontrol edilir.
Araç yürümüyor ise çekici
Araç yürür durumda değilse çekici ihtiyacı satışın doğal bir parçası olabilir. Çekiciyi kimin organize edeceği, ücretin kime ait olacağı ve bu giderin teklife dahil edilip edilmediği satıştan önce açıkça kararlaştırılmalıdır; bunun bütün özel satışlar için tek bir otomatik cevabı yoktur.
Ödeme anı ve Güvenli Ödeme Sistemi
27 Eylül 2024’ten beri nakit, havale veya EFT gibi yöntemlerle yapılan ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi zorunludur. Satış bedeli sistemdeki hesaba aktarılmadan noter devri tamamlanmaz. Bloke çek veya farklı bir ödeme aracı düşünülüyorsa güncel banka/noter uygulaması işlem gününden önce teyit edilmelidir. Ticaret Bakanlığının güncel açıklaması.
Vekâletle satış yapılacaksa
Araç sahibi noterde bulunamayacaksa satış işlemini yapacak kişinin geçerli ve araç satış yetkisini kapsayan vekâleti bulunmalıdır. Vekâlet belgesinin kapsamı işlem öncesinde kontrol edilmeli; Türkiye Noterler Birliğinin e-Devlet üzerindeki vekâletname sorgulama hizmeti yardımcı bir kontrol kanalıdır. Belgenin işleme uygunluğuna ilişkin son kontrol noterlikte yapılır. Kişi Vekâletnameleri Sorgulama.
Sigorta dosyası kapanmadıysa
Sigorta dosyasının açık olması, aracın mülkiyeti, sovtaj/araç kalıntısı üzerindeki tasarruf ve tazminat ödeme aşaması birbirinden ayrı konulardır. Satıştan önce sigorta şirketi/eksper dosyasında aracın kime ait kaldığı ve tazminat sürecinin hangi aşamada olduğu teyit edilmelidir; ödeme zamanı ve hak sahipliği dosya/poliçe özelinde değişebilir. Konunun sigorta tarafını sigorta ve pert süreci rehberinde ayrıca inceleyebilirsiniz.