Pert araçta rayiç bedel ne demektir?
Rayiç bedel, aracın hasar olayının gerçekleştiği tarihteki piyasa değerini belirlemeye yönelik tutardır. Pert/ağır hasar değerlendirmesinde önemlidir çünkü onarım maliyetinin ekonomik anlamı bu değerle karşılaştırılarak anlaşılır.
Rayiç bedel “ilan sitesindeki en yüksek fiyat” değildir. Araç marka-modeli, model yılı, kilometre, donanım, kullanım biçimi, geçmiş hasarlar ve olay tarihindeki piyasa koşulları birlikte ele alınır. Benzer ilanlar önemli bir veri kaynağıdır ancak birebir aynı araç olmayabilir.
Rayiç bedel tam ve ağır hasar kararını nasıl etkiler?
SEDDK’nın 2025/12 sayılı Genelgesinde ağır hasar için onarım masrafının aracın olay tarihindeki değerinin yüzde 60’ını aşması temel ölçütlerden biridir. Tam hasarda ise onarım masraflarının aracın olay tarihindeki değerini aşması ve aracın onarım kabul etmez hale geldiğinin eksper raporuyla tespiti aranır.
Bu nedenle onarım maliyeti tek başına yeterli değildir. 600 bin TL onarım masrafı 800 bin TL değerindeki bir araç için çok farklı, 3 milyon TL değerindeki bir araç için çok farklı bir ekonomik oran ifade eder.
Rayiç bedel araştırılırken nelere bakılır?
| Faktör | Neden önemli? | Kontrol yöntemi |
|---|---|---|
| Marka/model/yıl | Doğru emsal grubunu belirler. | Ruhsat + piyasa emsalleri |
| Kilometre | Aynı model içinde fiyat farkı yaratır. | Gösterge / servis geçmişi |
| Donanım paketi | Versiyon fiyatını değiştirebilir. | Şasi/ruhsat/paket bilgisi |
| Geçmiş hasar | Hasar öncesi piyasa karşılığını etkileyebilir. | SBM / ekspertiz |
| Olay tarihi | Bugünkü fiyat yerine olay tarihindeki piyasa gerekir. | Dönemsel emsal araştırması |
| Genel kondisyon | Bakım, boya/değişen ve kullanım durumu emsal seçimini etkiler. | Ekspertiz / araç bilgisi |
Rayiç bedel ile pert aracın satış değeri aynı değildir
Rayiç bedel aracın hasar öncesi veya olay tarihindeki piyasa değerini anlamaya yarar. Pert aracın bugün hasarlı halde kaç liraya satılabileceği ise ayrı bir ticari sorudur. Bugünkü hasarın yeri, sağlam kalan parçalar, motor/şanzıman durumu, hava yastıkları, eksikler ve taşıma ihtiyacı satış teklifini değiştirir.
Bu ayrım araç sahiplerinin en çok karıştırdığı noktalardan biridir. “Aracın rayici 1 milyon TL, o halde hasarlı hali yüzde 60 eder” gibi sabit oranlı hesap güvenilir değildir. Hasarlı halde piyasa teklifini görmek için araç özelindeki güncel bilgi gerekir.
Hasarlı halde gerçek teklif nasıl oluşur?
Rayiç değer ile mevcut hasarlı araç değerini ayıran kriterleri ticari değerleme rehberinde anlattık.
Pert araç değerleme rehberi →Rayiç bedelin düşük olduğunu düşünüyorsanız ne yapmalısınız?
Önce kullanılan emsallerin gerçekten sizin aracınızla karşılaştırılabilir olup olmadığına bakın. Model yılı, motor, donanım, kilometre ve araç geçmişi farklı örneklerin aynı sepete konulması sonucu etkileyebilir. Kendi emsal listenizi hazırlarken ilan fiyatlarının satış gerçekleşmiş fiyat anlamına gelmediğini de göz önünde bulundurun.
Sigorta dosyasına ilişkin itiraz prosedürü dosyanın türüne göre değişebilir. Kesin hukuki sonuç beklenen durumlarda poliçe, eksper raporu ve güncel mevzuat üzerinden sigorta şirketi veya alan uzmanıyla dosya özelinde teyit yapılmalıdır.
Satış yapacaksanız rayiç bedeli nasıl kullanmalısınız?
Rayiç bedeli, hasarlı aracın teklifine “alt sınır” veya “garanti fiyat” gibi uygulamayın. Onu sağlam araç değerini anlamak için referans alın; ardından mevcut hasarın ekonomik yükünü ayrı değerlendirin. Birden fazla ciddi teklif, bugünkü hasarlı piyasa değerini anlamada teorik yüzde hesabından daha pratiktir.
Teklif isterken rayiç tartışmasından önce doğru araç bilgisi paylaşmak daha faydalıdır: model yılı, kilometre, motor/şanzıman durumu, hasarlı bölgeler, hava yastıkları, eksik parçalar ve konum.
Aracınızın rayicini biliyor, hasarlı halde değerini mi merak ediyorsunuz?
Güncel fotoğraflar ve araç bilgileriyle mevcut hali için doğrudan değerlendirme isteyebilirsiniz.
Pert araç satış sürecini inceleyin →Doğru emsal araç nasıl seçilir?
Rayiç araştırmasında aynı kasa görünümüne sahip her ilan doğru emsal değildir. Motor tipi, şanzıman, donanım paketi, model yılı, kilometre ve kullanım geçmişi mümkün olduğunca benzer olmalıdır. Ticari kullanılmış bir araç ile bireysel kullanılan düşük kilometreli bir araç aynı grupta değerlendirilmemelidir.
İlan fiyatları pazarlık öncesi talep fiyatı olabilir. Bu nedenle tek bir yüksek ilan yerine daha geniş bir emsal grubu ve araç özelindeki artı/eksi özellikler dikkate alınmalıdır.
Neden bugünkü fiyat değil olay tarihindeki değer önemlidir?
Sigorta hasar değerlendirmesi, kazanın gerçekleştiği tarihteki ekonomik duruma dayanır. Araç fiyatları birkaç ay içinde hızlı değişebildiği için bugün aynı modelin daha yüksek veya düşük fiyata ilan edilmesi geçmiş dosyanın rayicini otomatik olarak değiştirmez.
Eski bir dosyada rayiç araştırması yapılırken mümkünse olay tarihine yakın piyasa verileri, ekspertiz raporundaki emsaller ve o dönemin araç değer bilgileri birlikte değerlendirilmelidir.
Donanım ve kilometre rayici nasıl değiştirir?
Aynı modelin baz paket ile üst donanımı arasında anlamlı fiyat farkı olabilir. Sunroof, güvenlik paketi, dört çeker sistem, batarya kapasitesi veya fabrika çıkışı opsiyonlar emsal seçimini etkileyebilir. Ancak sonradan eklenen her aksesuar piyasa değerine maliyeti kadar eklenmez.
Kilometre de tek başına doğrusal bir formül değildir. Bakımlı ve belgeli yüksek kilometreli araç ile düşük kilometreli ama kötü kondisyonlu araç arasındaki piyasa farkı yalnız kilometre sayısından okunamaz.
Önceki hasarlar rayiç bedelde nasıl ele alınır?
Rayiç, “aynı model sıfır hasarlı araç” varsayımı değildir; dosyadaki aracın kaza öncesi gerçek piyasa karşılığıdır. Araçta kazadan önce boya/değişen, hasar kaydı veya mekanik problem varsa bunlar emsal seçimini etkileyebilir.
Araç sahibi rayiç itirazı yapacaksa kendi aracının geçmişini saklamak yerine doğru emsal karşılaştırması yapmalıdır. Aksi halde piyasa ortalamasından daha yüksek bir değer talebi objektif görünmeyebilir.
Rayiç ile hasarlı satış teklifini karşılaştırırken hata yapmayın
Rayiç 1 milyon TL ise hasarlı aracın “mutlaka 600 bin TL etmesi” gerekmez. Hasarlı satış değeri, alıcının üstleneceği onarım, lojistik, parça ve belirsizlik riskini de içerir. Aynı rayice sahip iki araç farklı bölgelerden hasar aldıysa teklifleri farklı olabilir.
Bu nedenle araç sahibinin iki ayrı rakam tutması faydalıdır: sigorta dosyasındaki rayiç ve bugünkü mevcut hali için alınan gerçek piyasa teklifleri. Bu iki değer farklı soruların cevabıdır.
Rayiç bedel için karşılaştırma dosyası nasıl hazırlanır?
Rayiç değerin düşük belirlendiğini düşünüyorsanız yalnız birkaç ilan ekran görüntüsü göndermek yerine sistemli bir emsal dosyası hazırlayın. Her emsal için model yılı, motor/şanzıman, donanım, kilometre, ilan tarihi ve belirgin kondisyon farklarını not edin. Kendi aracınızın kaza öncesi geçmişini de aynı açıklıkta belirtin.
Karşılaştırmada uç fiyatlı ilanları ayıklamak, aynı aracın tekrar ilanlarını fark etmek ve filo/ticari kullanım gibi farklı kullanım geçmişlerini ayırmak gerekir. Emsal seçimi ne kadar benzer olursa itirazın gerekçesi o kadar anlaşılır olur.
Araç sahibinin aynı anda iki farklı değeri takip etmesi normaldir
Sigorta dosyasındaki rayiç değer ile hasarlı aracın bugünkü ticari teklifleri farklı olabilir. Birincisi kaza tarihindeki piyasa değerini ve sigorta hesabını anlamaya yarar; ikincisi ise mevcut hasarlı haliyle gerçek alıcının bugün üstlenebileceği ekonomik yükü yansıtır.
Bu iki değeri aynılaştırmaya çalışmak yerine ayrı tabloda tutmak karar vermeyi kolaylaştırır. Onarım yapacaksanız rayiç/onarım ilişkisi; satacaksanız bugünkü hasarlı teklif ve teslim maliyeti daha doğrudan önem taşır.
Rayiç hesaplamasında en sık yapılan 5 hata
Pert aracını satarken rayiç bedeli nasıl konuşmalısınız?
Satıcı, sigorta dosyasındaki rayici alıcıya referans olarak söyleyebilir ancak bunu “aracımın bugünkü satış fiyatı budur” şeklinde dayatmamalıdır. Profesyonel alıcı mevcut hasarı, onarım ve lojistik riskini ayrıca fiyatlar. Sağlam emsal ile hasarlı teklif arasındaki farkın nereden geldiğini anlamak pazarlığı daha gerçekçi yapar.
Teklifler rayiçten beklediğinizden fazla uzaksa önce araç bilgilerinin doğru iletilip iletilmediğini ve görünmeyen maliyetleri kontrol edin. Birden fazla gerçek teklif, piyasanın mevcut araç haline verdiği değeri anlamada yararlı karşılaştırmadır.
İlgili cevaplara ulaşın
Fiyat, belge ve satış hazırlığını ilgili rehberdeki cevaplarla tamamlayın.
2026/11 SEDDK eksper raporu standardı
SEDDK’nın 13 Mayıs 2026 tarihli 2026/11 sayılı Genelgesi, motorlu araç sigortaları kapsamında sigorta eksperlerince düzenlenen raporların tek tip şablonlarla standardize edilmesini düzenler. Genelge 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle eksper raporu, tam/ağır hasar ve sigorta dosyası anlatılırken yalnız eski uygulamalara değil güncel standart rapor yapısına da bakılmalıdır.