Pert Araç Nedir?

Pert araç tanımının özü nedir?

“Pert araç” ifadesi günlük dilde kullanılır; resmî süreçte ise tam hasar ve ağır hasar kararları esas alınır. Bu nedenle bir aracın dışarıdan çok hasarlı görünmesi, tek başına tam hasar anlamına gelmez. Eksper değerlendirmesi; onarım maliyeti, aracın olay tarihindeki piyasa değeri ve hasarın teknik niteliğini birlikte ele alır.

SEDDK’nın 2025/12 sayılı Genelgesine göre tam hasarda onarım masrafının aracın olay tarihindeki değerini aşması ve eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hale geldiğinin tespiti birlikte aranır. Ağır hasarda onarım masrafının araç değerinin yüzde 60’ını aşması temel ölçüttür; düzenlemede sayılan kritik parçaların zarar görmesi halinde bu oranın altında da ağır hasar tespiti yapılabilir.

Pert, ağır hasar ve tam hasar aynı şey değildir

İlanlarda veya günlük konuşmada bu kavramların birbirinin yerine kullanılması sık görülür. Araç sahibi kendi dosyasında hangi kararın bulunduğunu eksper raporu ve resmî kayıtlardan kontrol etmelidir.

Bir aracı tek başına “pert” yapmayan şeyler

İki araç neden farklı sonuç alabilir?

Ön bölgesinden hasar alan iki aynı model araç düşünün. Birincide kaporta ve soğutma grubu zarar görmüş, motor çalışıyor, süspansiyon bağlantıları sağlam ve hava yastıkları açılmamış olabilir. İkincide aynı dış hasara ek olarak şasi bağlantısı, hava yastıkları, radar/kamera sistemi ve motor çevresi etkilenmiş olabilir. Dış görünüş benzer olsa da onarım maliyeti ve teknik risk farklıdır.

Aynı şekilde 300 bin TL’lik onarım, 500 bin TL rayiçli bir araç ile 2 milyon TL rayiçli bir araç için aynı ekonomik anlamı taşımaz. Bu nedenle hasar tutarını tek başına değerlendirmek yanıltıcıdır.

Pert araç geçmişi nasıl doğrulanır?

SBM araç geçmişi hizmetlerinde kaza tarihi, hasar nedeni, ağır hasar durumu, hasar tutarı ve mevcutsa eksper raporu bilgileri görülebilir. e-Devlet üzerinden de trafik poliçe ve hasar bilgilerine erişim sağlanabilir.

SBM ayrıca sunduğu geçmiş verinin sigorta şirketlerinin sisteme aktardığı kayıtlarla ve belirli kapsamlarla sınırlı olduğunu belirtir. Bu nedenle geçmiş sorgusu çok değerli olsa da güncel ekspertiz ve aracın bugün bulunduğu hal ayrıca incelenmelidir.

Aracınız yeni hasar aldıysa önce ne yapmalısınız?

Dosya henüz sonuçlanmadıysa satış fiyatına geçmeden önce eksper incelemesi ve sigorta sürecini takip edin. Aracın onarımına veya parça sökümüne başlanmışsa mevcut durumun fotoğrafını ve hangi parçaların söküldüğünü kayıt altına alın. Dosya sonucu açıklandıktan sonra araç sizde kalıyorsa onarım ile mevcut haliyle satış seçeneklerini ayrı ayrı karşılaştırabilirsiniz.

Satış için teklif alacaksanız “araç pert” cümlesi yerine somut bilgi paylaşın: marka-model, yıl, kilometre, aracın bulunduğu yer, motor/şanzıman çalışma durumu, yürürlük, eksik parça ve güncel fotoğraflar.

Rayiç değer ile onarım maliyeti neden birlikte değerlendirilir?

Aynı onarım tutarı iki farklı otomobil için aynı anlama gelmez. Örneğin piyasa değeri daha düşük ve yaşı yüksek bir araçta belirli bir onarım maliyeti ekonomik açıdan çok büyük bir oran oluşturabilirken, daha yüksek rayiçli bir araçta aynı tutar farklı sonuç doğurabilir. Bu yüzden hasar değerlendirmesinde yalnız servis fiyatı değil, aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değeri de önemlidir.

Rayiç değer belirlenirken marka-model, yaş, kilometre, kullanım şekli, geçmiş hasarlar, donanım ve güncel piyasa koşulları gibi unsurlar ele alınabilir. SEDDK’nın eksper rapor formatlarında da güncel araç değer listesi ve çevrimiçi piyasa ilanları gibi verilerin rayiç araştırmasında kullanılabildiği görülür.

“Pert” kelimesinin günlük kullanım ile resmi dosyadaki anlamı neden ayrılır?

Türkiye’de ikinci el piyasasında “pert”, çok ağır kazalı, ağır hasar kayıtlı, tam hasarlı veya geçmişte sigorta tarafından yüksek hasar dosyası açılmış araçlar için geniş biçimde kullanılabilir. Bu pratik dil anlaşılır olsa da resmi işlemde hangi belgenin ne söylediği önemlidir. Bir ilanda “pert” yazması, eksper raporundaki teknik kararın aynısını ifade etmek zorunda değildir.

Bu ayrım araç satın alırken de satarken de kritiktir. Satıcı, günlük tabir yerine mümkün olduğunca resmi dosya bilgisini ve aracın mevcut halini açıklamalıdır. Alıcı ise tek kelime üzerinden hüküm vermek yerine kayıt, onarım ve güncel teknik durumu birlikte görmelidir.

Pert Araba Merkezi içeriklerinde bu nedenle “pert araç” kelimesini kullanıcıların yaygın arama dili olarak kullanırken, sigorta ve tescil tarafındaki teknik kavramları kendi adlarıyla açıklıyoruz.

Pert geçmişi olan araç kullanılabilir mi sorusunun doğru çerçevesi

Bir aracın geçmişte ağır bir hasar dosyasına konu olması ile bugün trafiğe teknik olarak uygun olup olmadığı farklı sorulardır. Onarım görmüş bir araçta taşıyıcı yapı, fren, süspansiyon, hava yastığı ve elektronik güvenlik sistemlerinin doğru çalışıp çalışmadığı güncel incelemeyle değerlendirilir. Geçmiş kayıt tek başına bugünkü güvenliği kanıtlamaz veya çürütmez.

Araç onarılmamış ve halen kaza sonrası durumdaysa, kendi gücüyle hareket ediyor olması güvenli biçimde yola çıkabileceği anlamına gelmez. Sıvı kaçağı, süspansiyon hasarı, lastik/jant problemi, sensör veya fren sistemi arızası olabilir. Çekici gerekip gerekmediği hasarlı araçta güvenlik açısından ayrıca düşünülmelidir.

Onarılmış araç satın almayı düşünen kullanıcı için bağımsız ekspertiz, geçmiş onarım belgeleri ve mümkünse geometrik/yapısal ölçümler önemlidir. Satışa konu araç halen hasarlıysa ise amaç “kullanılabilir mi?” sorusundan önce mevcut haliyle değer ve teslim koşulunu belirlemektir.

Üç farklı “pert araç” senaryosu aynı şey değildir

Bu üç senaryonun hepsine günlük dilde “pert araç” denebilir; ancak araç sahibinin yapacağı işlem farklıdır. Bu nedenle herhangi bir tavsiyenin doğru olması için önce aracın hangi senaryoda olduğu anlaşılmalıdır.

Pert kaydı neyi gösterir, neyi göstermez?

Hasar geçmişi sorgusunda görülen kayıt, aracın geçmişte sigorta sistemine yansıyan bir hasar sürecini anlamaya yardımcı olur. Ancak kayıt tek başına aracın bugün hangi parçalarının sağlam olduğunu, onarımın hangi kalitede yapıldığını veya aracın mevcut piyasa değerini göstermez. Bunun için güncel fiziksel inceleme ve belge kontrolü gerekir.

SBM’nin hasar sorgulama hizmetleri sigorta şirketlerince sisteme iletilen verilere dayanır ve kapsamı sınırlıdır. Bu nedenle özellikle geçmiş onarımlar söz konusu olduğunda servis faturaları, eksper raporları ve aracın mevcut hali birlikte değerlendirilmelidir.