Pert Araç Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Pert araçta ilk soru: Aracın dosya ve tescil durumu ne?

“Pert araç” günlük dilde geniş bir kavramdır. Aynı ifade; sigorta dosyası henüz sonuçlanmamış bir aracı, ağır hasar kararı verilmiş bir aracı, tam hasar işlemi görmüş bir aracı veya geçmişte bu süreci yaşamış ve daha sonra onarılmış bir aracı anlatmak için kullanılabilir. Bu araçların sonraki adımları aynı değildir.

Bu nedenle araç sahibi önce elindeki resmi bilgiyi netleştirmelidir: eksper raporunda hangi karar var, sigorta dosyası açık mı kapalı mı, araç trafikten çekilmiş mi, araç bugün yürür durumda mı ve mülkiyet hâlâ araç sahibinde mi? Satış, onarım veya yeniden trafiğe dönüş kararı bu sorulardan sonra anlam kazanır.

Pert araç ne demek?

Günlük kullanımda “pert”, ciddi hasar sonrası aracın ekonomik ve teknik durumunun sigorta/ekspertiz kapsamında özel değerlendirmeye girmesini anlatır. Resmî uygulamada ise tam hasar ve ağır hasar ayrı kavramlardır. 2025/12 sayılı SEDDK Genelgesi, motorlu araç sigortalarında bu iki kararı farklı koşullara bağlar.

Tam hasarda onarım masraflarının aracın olay tarihindeki değerini aşması ve eksper raporunda aracın onarım kabul etmez hale geldiğinin tespit edilmesi birlikte aranır. Ağır hasarda ise onarım masrafının aracın olay tarihindeki değerinin yüzde 60’ını aşması temel eşiklerden biridir; düzenlemede belirtilen bazı kritik parçaların zarar görmesi halinde oran yüzde 60’ın altında kalsa da ağır hasar tespiti yapılabilir.

Pert araçla ilgili hangi sorunun cevabını arıyorsunuz?

Bu merkezde her konu tek bir uzun metne sıkıştırılmaz. Araç sahibinin sorusuna göre ayrı rehberler kullanılır.

Pert aracın değeri tek bir yüzdeyle hesaplanmaz

Bir pert aracın satış değeri, sağlam piyasa değerinden sabit bir oran çıkarılarak güvenilir biçimde bulunamaz. Hasarın bulunduğu bölge, motor ve şanzıman durumu, hava yastıkları, yürürlük, eksik parçalar, modelin parça talebi, aracın bulunduğu şehir ve çekici ihtiyacı gerçek teklifi değiştirir.

Aynı marka-model iki araçtan biri ön bölgeden hasarlı fakat motoru çalışan ve tekerlekleri dönen durumda olabilir; diğeri aynı dış hasara ek olarak motor, soğutma ve süspansiyon sorunu taşıyabilir. Sağlam emsal değerleri benzer olsa bile hasarlı haldeki ticari değerleri farklı olur.

Pert aracını satmak isteyen araç sahibi ne hazırlamalı?

Satış niyeti oluştuğunda amaç yalnız hızlı teklif almak değil, sonradan değişmeyecek kadar doğru bilgi vermektir. Dört köşe fotoğraflar, hasarlı bölgeler, iç kabin, kilometre, motor bölümü ve varsa açılmış hava yastıkları ilk değerlendirmeyi güçlendirir.

Motor çalışıyor mu, araç kendi hareket edebiliyor mu, tekerlek/süspansiyon hasarı var mı ve araçtan sökülmüş parça bulunuyor mu açıkça belirtilmelidir. Araç yürümüyor ise çekici planı da fiyat ve teslim sürecinin bir parçasıdır.

Geçmiş bilgiyi nereden doğrulayabilirsiniz?

SBM’nin hasar sorgulama hizmetlerinde kaza tarihi, hasar tutarı, ağır hasar durumu ve mevcutsa eksper raporu bilgileri görülebilir. SBM ayrıca sunduğu hasar geçmişi bilgisinin sigorta şirketlerinden gelen kayıtlarla ve belirli kapsamlarla sınırlı olduğunu açıklar. Bu nedenle kayıt ekranı önemli bir veri kaynağıdır ama aracın bugünkü teknik durumunun yerine geçmez.

e-Devlet üzerinden de SBM trafik poliçe ve hasar bilgisi hizmetine erişim bulunur. Tescil veya muayene gibi işlem sonuçları araç özelinde değişebileceği için işlem öncesi güncel kayıtların kontrol edilmesi gerekir.

Pert araçta karar verirken üç şeyi birbirine karıştırmayın

Bu üç başlık ilişkili olsa da aynı değildir. Eksper kararı piyasa teklifini etkiler; ancak piyasa teklifi eksper kararının kendisi değildir. Aynı şekilde geçmişteki kayıt bugünkü teknik durumun tümünü açıklamaz.

Pert araçta onarım mı, mevcut haliyle satış mı daha mantıklı?

Bu sorunun tek cevabı yoktur. Onarım kararı verirken yalnız ustadan alınan ilk fiyatı değil, söküm sonrası çıkabilecek ek hasarı, parça tedarik süresini, elektronik kalibrasyonları, boya/kaporta işçiliğini ve onarım sonrasında aracın ikinci el piyasasında göreceği talebi birlikte düşünmek gerekir. Mevcut haliyle satışta ise daha düşük bir brüt tutar karşılığında onarım riski ve bekleme süresi alıcıya devredilir.

Araç sahibi için doğru karşılaştırma “tamirden sonra kaç para eder?” sorusundan daha geniştir. Onarım için harcanacak nakit, aracın serviste bekleyeceği süre, tamamlanmamış onarım riski, satış sonrası olası ekspertiz itirazları ve pert/ağır hasar geçmişinin piyasa üzerindeki etkisi aynı tabloda değerlendirilmelidir.

Özellikle araç yürümüyor, mekanik hasar belirsiz ve hava yastığı sistemi etkilenmişse onarım bütçesi ilk görünen kaporta maliyetinden ciddi biçimde ayrılabilir. Buna karşılık hasar belirli bir bölgede yoğunlaşmış, mekanik durum net ve parça erişimi kolay bir araçta onarım daha öngörülebilir olabilir.

Pert araç sahibi için satışa hazırlık kontrolü

Aracınızı satma ihtimaliniz varsa kaza sonrası belgeleri dağınık bırakmayın. Ruhsat, eksper bilgisi, sigorta yazışması, çekilmiş ilk fotoğraflar, servis/otopark konumu ve aracın anahtarları aynı dosyada tutulursa hem sigorta hem satış görüşmesi daha düzenli ilerler.

Aracı beklettiğiniz yerde günlük otopark ücreti oluşuyorsa bunu da karar hesabına ekleyin. Yüksek hasarlı araçlar haftalarca beklediğinde yalnız piyasa değil, bekleme maliyeti ve parça sökülme riski de değişebilir. Satış kararı verecekseniz araç üzerinde izinsiz söküm yapılmadığından emin olmak faydalıdır.

Bir alıcıya teklif için bilgi gönderirken kişisel veriyi minimumda tutun. Araç bilgisi, fotoğraf, km, çalışma durumu ve konum ilk değerlendirme için yeterlidir. Kimlik belgesi veya hassas banka bilgisi teklif almak için gerekli değildir.

Pert araç için pratik karar ağacı

Aracınız yeni kaza yaptıysa önce sigorta ve eksper sürecini netleştirin; satış görüşmesine daha sonra geçin. Dosya sonucu kesinleşti ve araç sizde kaldıysa ikinci adım mevcut araç halini belgelemek olmalıdır. Araç onarılmış ve yalnız pert kaydı geçmişi varsa güncel ekspertiz ve onarım belgeleri daha önemli hale gelir.

Satış düşünmüyorsanız bilgi sayfaları dosyayı anlamanıza yardımcı olur. Satış düşünüyorsanız teorik onarım hesabına takılmadan mevcut haliyle piyasa teklifi almak da bir karşılaştırma noktasıdır. Bu iki seçenek birbirini dışlamaz; önce bilgi toplayıp sonra karar verebilirsiniz.

Karar verirken tek bir kişinin “tamir ettir” veya “hemen sat” tavsiyesine bağlı kalmayın. Dosyanızın hukuki/tescil durumu, onarım belirsizliği, bekleme maliyeti ve mevcut teklifleri birlikte değerlendirin.