Tam Hasar ve Ağır Hasar Arasındaki Fark

Resmi kriterler neden günlük “pert” kullanımından farklıdır?

Araç sahipleri ve ikinci el piyasasında “pert” sözcüğü çok geniş anlamda kullanılır. Oysa sigorta uygulamasında dosyanın tam hasar mı ağır hasar mı olduğunun farklı sonuçları ve koşulları vardır. Bu nedenle bir araç için yalnız “pert kayıtlı” denmesi, dosyanın teknik ayrıntısını açıklamaz.

2025/12 sayılı Genelge motorlu araç sigortaları kapsamında bu ayrımı açık biçimde düzenler. Araç sahibi için en güvenilir yaklaşım, eksper raporundaki kararı ve gerekçesini okumaktır.

Yüzde 60 eşiği tam olarak neyi ifade eder?

Yüzde 60 oranı internette sıkça “pert olma yüzdesi” diye anlatılır; bu doğru ve yeterli bir ifade değildir. 2025/12 Genelgesinde bu oran ağır hasar tespitiyle ilişkilidir. KDV dahil onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerinin yüzde 60’ını aşması halinde araç ağır hasara uğramış sayılır.

Ayrıca yüzde 60 aşılmasa bile düzenlemenin ekinde sayılan temel kritik parçalardan en az birinin zarar görmesi halinde sigorta eksperi ağır hasar tespiti yapabilir. Bu nokta, “oran düşükse ağır hasar olmaz” şeklindeki genellemeyi de geçersiz kılar.

Tam hasarda neden yalnız maliyet yeterli değildir?

Tam hasar tanımında ekonomik ve teknik iki unsur birlikte bulunur. Onarım masraflarının aracın olay tarihindeki değerini aşması gerekir; buna ek olarak eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hale geldiğinin tespit edilmesi aranır.

Bu nedenle araç sahibinin maliyet tablosunu tek başına yorumlamak yerine eksper raporunun sonuç bölümüne bakması daha doğrudur. Sigorta şirketinden gelen bilgilendirme ile eksper raporundaki sınıflandırma birbiriyle karşılaştırılmalıdır.

Bu ayrım araç sahibini hangi noktalarda etkiler?

Kararın türü tescil ve sigorta sürecinde izlenecek işlemleri etkileyebilir. Aynı zamanda araç sahibinin aracı elinde tutma, mevcut haliyle değerlendirme veya başka bir yol seçme kararında hangi belgelerin gerektiğini belirler. Bu nedenle karar kesinleşmeden aracı söktürmek veya ticari satışa bağlamak doğru olmayabilir.

Satış tarafında ise profesyonel alıcı aracın resmi geçmişi kadar mevcut fiziksel durumuna da bakar. Ağır hasar geçmişi bulunan ve onarılmış araç ile halen hasarlı halde bulunan araç aynı yöntemle fiyatlanmaz.

Araç sahiplerinin sık karşılaştığı yanlış yorumlar

“Masraf yüzde 60’ı geçtiyse araç kesin kullanılamaz.” Ağır hasar sınıflandırması ile aracın teknik olarak onarılabilirliği aynı cümle değildir. Teknik sonuç araç özelinde değerlendirilir.

“Tam hasarlı araç her durumda aynı fiyata gider.” Hasarlı halde piyasa değeri marka-model, parça talebi, araçtaki sağlam bileşenler, lojistik ve hasarın kapsamı nedeniyle çok değişir.

“Kayıt türü ne olursa olsun satış süreci aynıdır.” Dosyanın ve tescilin hangi aşamada olduğu satışa hazırlıkta farklılık yaratabilir. Güncel işlem dosya özelinde kontrol edilmelidir.

Ağır hasarda kritik parça yaklaşımı neden önemlidir?

2025/12 sayılı düzenleme ağır hasarı yalnız maliyet oranına bağlamaz. Onarım/rayiç oranı yüzde 60’ı aşmasa bile düzenlemede belirtilen temel kritik parçalardan en az birinin zarar görmesi halinde eksperin ağır hasar değerlendirmesi yapabilmesine imkan tanır. Bu yaklaşım, yapısal ve güvenlik açısından önemli parçaların yalnız maliyet yüzdesiyle açıklanamayacağını kabul eder.

Araç sahibi için pratik sonuç şudur: servis maliyeti rayicin yüzde 60 altında diye dosyanın otomatik olarak “normal onarım” kalacağını varsaymayın. Eksper raporunda hasar gören parçalar ve karar gerekçesi birlikte okunmalıdır.

Aynı şekilde yüzde 60’ı aşan her dosyada “araç tamamen kullanılamaz” sonucu çıkarılmamalıdır. Ağır hasar sınıflandırması, teknik onarımın nasıl yapılacağı ve aracın daha sonra güvenli kullanımı ayrı değerlendirme alanlarıdır.

Tam hasar veya ağır hasar geçmişi satışta nasıl ele alınır?

Profesyonel alıcı açısından resmi kayıt önemlidir; fakat halen hasarlı araçta teklifin büyük kısmını bugünkü fiziksel durum oluşturur. Aynı ağır hasar kararına sahip iki araçtan biri tüm parçaları üzerinde ve motoru çalışır haldeyken diğeri sökülmüş, mekanik hasarlı ve yüklenmesi zor olabilir.

Onarılmış araçta ise resmi geçmişin yanında onarım kalitesi, güncel ekspertiz ve piyasa algısı devreye girer. Bu nedenle “tam hasar şu kadar, ağır hasar şu kadar değer kaybettirir” diye sabit oran vermek doğru değildir.

Satıcı, karar türünü alıcıdan saklamamalı; alıcı da karar türünü tek fiyatlama ölçütü yapmamalıdır. Sağlıklı ticaret, kayıt ile mevcut durumun birlikte açıklanmasına dayanır.

Onarım masrafı / rayiç oranı nasıl düşünülmeli?

Oran mantığı basit görünür: tespit edilen onarım masrafı, aracın olay tarihindeki rayiç değerine bölünür. Ancak iki girdinin de doğru belirlenmesi gerekir. Rayiç çok düşük veya çok yüksek belirlenirse oran değişir; onarım maliyetinde eksik kalem varsa sonuç yine farklılaşır.

Bu nedenle araç sahibi yalnız yüzdelik sonuca değil, hem rayiç hesabının hem onarım listesinin dayanaklarına bakmalıdır. Özellikle yüksek tutarlı dosyalarda birkaç büyük parça veya işçilik kalemi oranı önemli ölçüde etkileyebilir.

Ağır hasar değerlendirmesinde kritik parça düzenlemesi de bulunduğu için matematik tek başına bütün dosyayı açıklamaz. Eksperin teknik değerlendirmesi oranla birlikte okunmalıdır.

Hasar kararı sonrası tescil ve satış neden ayrı kontrol edilir?

Sigorta dosyasındaki karar, ilgili tescil işlemlerini etkileyebilir. Araç sahibi ticari satışa geçmeden önce dosyaya ilişkin gerekli kayıt/tescil işlemlerinin tamamlanmış olduğunu kontrol etmelidir. “Eksper pert dedi, hemen satabilirim” şeklindeki varsayım her dosyada güvenli değildir.

Noter sisteminde satışa engel bir durum varsa işlem zaten tamamlanamaz; fakat zaman kaybetmemek için satış günü öncesinde kontrol etmek daha iyidir. Sigorta şirketi sizden belirli belge veya işlem bekliyorsa önce bunu tamamlayın.

Bu sayfa genel bilgi sağlar. Dosyanızdaki özel tescil sonucu için sigorta şirketi, eksper ve ilgili resmi kayıtlar esas alınmalıdır.

İki kısa örnekle farkı nasıl düşünmelisiniz?

Tam hasar örneğinde ise onarım masrafının rayiç değeri aşması yanında aracın onarım kabul etmez hale geldiğine ilişkin eksper tespiti gerekir. Bu üç örnek, günlük konuşmadaki “çok hasarlıysa pert” yaklaşımından daha teknik bir sistem olduğunu gösterir.