Pert kaydı neyi anlatır, neyi anlatmaz?
Hasar geçmişi sorgularında görülen kayıt, aracın geçmişte sigorta/eksper dosyalarına konu olan olayları anlamaya yardımcı olur; fakat aracın bugün mekanik olarak ne durumda olduğunu tek başına söylemez. Onarılmış bir araçta onarım kalitesi, değişen parçalar ve güncel teknik durum ayrıca incelenir.
SBM de sorgu bilgilerinin sigorta şirketleri tarafından iletilen kayıtlarla sınırlı olduğunu ve resmi belge olarak kullanılmaması gerektiğini belirtir. Bu nedenle kayıt, önemli bir veri kaynağıdır fakat tek başına tam ekspertiz değildir.
Pert kayıtlı araç satılır mı?
Tescil/mülkiyet ve noter devrine engel bir durum yoksa pert/ağır hasar geçmişi bulunan araç satılabilir. Ancak resmi tam hasar ve özel tescil gibi farklı statüler birbirine karıştırılmamalıdır. Dosya özelindeki güncel durum ilgili kurum ve uzmanlardan teyit edilmelidir.
Araç sahibi satış ilanı veya doğrudan teklif sürecinde geçmişi gizlememeli; bildiği hasarı ve mevcut durumu açıkça belirtmelidir.
Satış öncesi hangi kayıtları kontrol edin?
SBM/Sigortam360 üzerinden araç hasar geçmişi, değişen parça ve diğer erişilebilir kayıtlar kontrol edilebilir. Elinizde eksper raporu, servis faturası veya onarıma ilişkin belge varsa bunlar da aracın geçmişini açıklamaya yardımcı olur.
Kayıtta hata görüyorsanız SBM ve ilgili sigorta şirketinin düzeltme/itiraz kanalları kullanılabilir.
Pert kayıt fiyatı nasıl etkiler?
Kayıt, özellikle onarılmış ve tekrar kullanılan araçta alıcı algısını ve yeniden satış kolaylığını etkiler. Fakat fiyatı yalnız kayıt tutarı belirlemez. Onarım kalitesi, yapısal hasar, airbag sistemleri, kilometre, araç yaşı, piyasa talebi ve güncel teknik durum birlikte değerlendirilir.
Mevcut haliyle hasarlı araç satılıyorsa da kayıt; aracın dosya geçmişini anlamaya yarar, fakat teklif esas olarak bugünkü fiziki/mekanik duruma göre oluşur.
Alıcıya hangi bilgileri açıkça söyleyin?
Noter ve ödeme süreci kayıtlı araçta farklı mı?
Satılabilir ve tescilli ikinci el araçta noter ve güvenli ödeme sistemi genel satış akışına tabidir. Aracın geçmişte pert/ağır hasar kaydı olması ödeme sistemini değiştirmez. Ancak resmi tescil statüsü ve satışa engel şerh/işlem varsa önce çözülmelidir.
Satıcı noter öncesinde aracın güncel kayıt durumunu kontrol etmeli ve alıcıyla hangi belgelerin paylaşılacağını netleştirmelidir.
Örnek: onarılmış ve pert kayıtlı araç satışı
Geçmişte ağır hasar görmüş, onarılmış ve kullanılan araç
Satıcı SBM kaydını, varsa eksper/servis belgelerini ve güncel ekspertizi hazırlar. Alıcıya hasarın geçmişini ve bugün bildiği durumu açıkça anlatır. Fiyat pazarlığında “kayıt var ama sorun yok” gibi soyut ifade yerine, onarım kalitesi ve güncel teknik bulgular üzerinden konuşulur. Noter ve güvenli ödeme normal ikinci el araç satış akışıyla tamamlanır.
İlgili cevaplara ulaşın
Fiyat, belge ve satış hazırlığını ilgili rehberdeki cevaplarla tamamlayın.
Bu konuyla birlikte sorulan diğer sorular
Araç sahipleri aynı konuyu farklı kelimelerle sorabiliyor. Aşağıdaki soruların cevaplarını rehberin ilgili bölümlerinde bulabilirsiniz.
- pert kayıtlı araç satmak
- pert kayıtlı araba satmak
Hasar kaydını yorumlarken tutar tek başına yeterli değildir
Tarihi yüksek hasar tutarı bugünün parasıyla ve bugünkü onarım maliyetleriyle aynı anlamı taşımayabilir. Ayrıca hasarın hangi parçaları kapsadığı, eksper raporu ve onarım biçimi önemlidir.
Kayıt tutarını tek başına aracın güvenliği veya kalitesi hakkında kesin hüküm gibi kullanmayın.
Kayıtta hata varsa ne yapılır?
SBM, sunulan verilerin sigorta şirketlerinin kayıtlarına dayandığını ve hata/eksiklik halinde ilgili sigorta şirketine veya SBM destek kanallarına başvurulabileceğini belirtir. Gerçek bir hasarı gizletmek veya sildirmek başka şeydir; yanlış kaydın düzeltilmesi başka şey.
“Herkesin pert kaydını sildiriyoruz” gibi vaatlere güvenmeyin.
Onarılmış pert/ağır hasar geçmişli araçta alıcı ne görmek ister?
Onarım faturaları, değişen parçalar, mümkünse onarım fotoğrafları ve güncel bağımsız ekspertiz, alıcının geçmiş ile bugünkü durumu ayırmasına yardımcı olur. Yapısal onarım ve airbag sistemleri özellikle önemlidir.
Belge yoksa bunu açıkça söyleyin; hatırlamadığınız şeyi kesin bilgi gibi sunmayın.
Satış açıklamasında nasıl bir dil kullanın?
“Pert kayıtlıdır, sorunsuzdur” gibi aşırı genel ifadeler yerine bildiğiniz geçmişi ve güncel durumu kısa ve somut yazın. Örneğin “2022’de ön hasar, şu parçalar değişti, airbag durumu şu, güncel ekspertiz tarihi…” gibi.
Bu yaklaşım hem dürüst hem de ciddi alıcıların daha hızlı karar vermesine yardımcı olur.
Devirden önce son kayıt kontrolü
Satış günü aracın ruhsat/tescil durumu, noter devrine engel şerh veya işlem bulunup bulunmadığı ve tarafların kimlik bilgileri kontrol edilmelidir. Hasar kaydı satış işleminin ödeme sistemini değiştirmez; ancak resmi statüdeki özel durumlar dosya bazında teyit edilmelidir.
Tereddütte noter, sigorta şirketi veya ilgili resmi kurumdan güncel bilgi alın.
Sonraki adım için ilgili rehberler
Kayıt bilgisinin anlamı.
Kayıt ve güncel teknik durum.
Noter ve ödeme süreci.
Doğru alıcıyı bulun.
Aracınız için mevcut hal değerlendirmesi isteyin
Marka, model, yıl, kilometre, hasar fotoğrafları, motor/şanzıman ve bulunduğu konumu WhatsApp’tan paylaşın. WhatsApp veya telefonla doğrudan görüşebilirsiniz.
Noter, ödeme, vekâlet ve çekici konularını son güne bırakmayın
Pert kaydı olan aracın satışında alıcıya kayıt durumu açıkça anlatılmalı; devir yetkisi, ödeme ve teslim yöntemi satıştan önce netleştirilmelidir.
Araç yürümüyor ise çekici
Araç yürür durumda değilse çekici ihtiyacı satışın doğal bir parçası olabilir. Çekiciyi kimin organize edeceği, ücretin kime ait olacağı ve bu giderin teklife dahil edilip edilmediği satıştan önce açıkça kararlaştırılmalıdır; bunun bütün özel satışlar için tek bir otomatik cevabı yoktur.
Ödeme anı ve Güvenli Ödeme Sistemi
27 Eylül 2024’ten beri nakit, havale veya EFT gibi yöntemlerle yapılan ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi zorunludur. Satış bedeli sistemdeki hesaba aktarılmadan noter devri tamamlanmaz. Bloke çek veya farklı bir ödeme aracı düşünülüyorsa güncel banka/noter uygulaması işlem gününden önce teyit edilmelidir. Ticaret Bakanlığının güncel açıklaması.
Vekâletle satış yapılacaksa
Araç sahibi noterde bulunamayacaksa satış işlemini yapacak kişinin geçerli ve araç satış yetkisini kapsayan vekâleti bulunmalıdır. Vekâlet belgesinin kapsamı işlem öncesinde kontrol edilmeli; Türkiye Noterler Birliğinin e-Devlet üzerindeki vekâletname sorgulama hizmeti yardımcı bir kontrol kanalıdır. Belgenin işleme uygunluğuna ilişkin son kontrol noterlikte yapılır. Kişi Vekâletnameleri Sorgulama.
Sigorta dosyası kapanmadıysa
Sigorta dosyasının açık olması, aracın mülkiyeti, sovtaj/araç kalıntısı üzerindeki tasarruf ve tazminat ödeme aşaması birbirinden ayrı konulardır. Satıştan önce sigorta şirketi/eksper dosyasında aracın kime ait kaldığı ve tazminat sürecinin hangi aşamada olduğu teyit edilmelidir; ödeme zamanı ve hak sahipliği dosya/poliçe özelinde değişebilir. Konunun sigorta tarafını sigorta ve pert süreci rehberinde ayrıca inceleyebilirsiniz.