“Pert olur mu?” sorusunu onarım, rayiç ve teknik tespitle çözün
Fotoğraftaki hasarın büyük görünmesi veya hava yastığının açılması tek başına resmî hasar sınıfını belirlemez. Sigorta değerlendirmesinde onarım masrafı, olay tarihindeki araç değeri ve eksperin teknik tespiti birlikte okunmalıdır. Sahibinin “pert olsun” talebi de bu tespitin yerini tutmaz.
SEDDK 2025/12 sayılı Genelge Madde 4 ve 5 genel kriterleri açıklar. Bu sayfanın hesapları o kriterleri anlamaya yardımcı olur; kendi aracınız için hasar kararı veya ödeme hesabı üretmez. Eksper raporunun hangi bedel ve bulguyu kullandığını ayrıca kontrol edin.
Genel kriterlerde iki hasar yolu ve bir teknik değerlendirme
İki koşul birlikte
KDV dahil onarım masrafının riziko tarihindeki araç değerini aşması ve eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiğinin tespiti birlikte aranır. Yalnız masrafın yüksek olmasından tam hasar sonucu çıkarmayın.
%60'ın aşılması
KDV dahil onarım masrafının riziko tarihindeki araç değerinin %60'ını aşması genel ağır hasar kriteridir. Tam hasarın ayrıca kendi koşulları bulunur; iki sınıfı aynı saymayın.
Oran aşılmasa da inceleme
%60 aşılmadığı hâlde Ek-1'deki parçalardan en az biri hasarlıysa eksper ağır hasar tespiti bakımından değerlendirme yapabilir. Bir parçanın zarar görmesi otomatik sınıflandırma anlamına gelmez.
Tam ve ağır hasar tespiti levhaya kayıtlı sigorta eksperince yapılır. Oranı kendiniz hesaplayabilmeniz, teknik tespit yapabildiğiniz veya sigorta dosyasında karar verebildiğiniz anlamına gelmez. İşaretli sonuçla rapor gerekçesi birlikte okunmalıdır.
Oran hesabının girdilerini aynı tarih ve kapsamda toplayın
- Olayı belirleyin: Hasar tarihini ve incelenen dosyayı yazın. Farklı kazaların tutarlarını tek olayın masrafı gibi toplamayın.
- Doğru toplamı bulun: Hesapta KDV dahil onarım masrafı kullanılır. Parça satırı veya vergi hariç ara toplam yeterli değildir.
- Doğru rayici bulun: Rizikonun gerçekleştiği tarihteki araç değeri gerekir. Bugünkü hasarlı alım teklifi payda değildir.
- Oranı hesaplayın: Onarım masrafı ÷ aynı olaya ait rayiç × 100. Sonucu girdilerin belge kaynağıyla birlikte yazın.
- Teknik gerekçeyi okuyun: Onarım kabul durumu ve Ek-1 parça bulguları için eksper açıklamasına bakın.
Temsili hesaplarda %60 sınırının tam üstü ve altı
Tablonun tamamı için yatay kaydırın →
| Durum | KDV dahil onarım / olay rayici | Oran | Doğru okuma |
|---|---|---|---|
| A | 610.000 / 1.000.000 TL | %61 | %60 aşılır; ağır hasar kriteri ve eksper tespiti değerlendirilir |
| B | 600.000 / 1.000.000 TL | %60 | Sırf bu oranla “%60 aşılmış” denemez; teknik parça değerlendirmesi ayrıca vardır |
| C | 450.000 / 1.000.000 TL | %45 | Ek-1 parçası hasarı varsa düşük oran ağır hasar değerlendirmesini dışlamaz |
| D | 1.050.000 / 1.000.000 TL | %105 | Tam hasar için onarım kabul etmez durumun eksper raporuyla tespiti de gerekir |
Tabloda A'nın yalnız hesabı görülebilir; aracın teknik durumu gösterilmez. B'de “en az %60” yazmak kaynakta geçen aşma ölçütünü değiştirir. C'de de “%60'ın altında, ağır hasar olamaz” demek güvenlik parçası yolunu gözden kaçırır. D'nin yüksek masrafı ikinci tam hasar koşulunu kendiliğinden kanıtlamaz.
Özel amaçlı, sınırlı sayıda bulunan, klasik/antika nitelikteki araçlar için Genelge Madde 8/2'de oranlardan bağımsız eksper tespiti düzenlenir. Kamu araçları ve vergi istisnası uygulanan araçlarda da özel hükümler vardır. Bu öğretici tabloları bu dosyalara otomatik uygulamayın; ilgili maddeyi eksperle teyit edin.
Düşük bedelli görünen güvenlik parçasını gözden kaçırmayın
Temsili durum: Hasar fotoğrafında dış kaporta sınırlı görünüyor ve onarım oranı %60'ı aşmıyor. Araç sahibi, bu nedenle ağır hasar ihtimalini kapatıyor. Oysa raporda bir güvenlik parçası bulgusu varsa yalnız dış görünüş ve toplam üzerinden sonuç verilemez.
Ek-1; ön/arka şasi kolları, tabanla birlikte marşpiyel, tavan ve ilgili taşıyıcı parçalar, hava yastıkları ve emniyet sistemleri gibi parçaları içerir. Elektrikli araç bataryası ve ana enerji hattı da listede yer alır. Liste araç türüne göre okunmalı; kapsamı birkaç görünür kaporta parçasına indirgenmemelidir.
Hasarlı güvenlik parçasının adı, bulgunun açıklaması ve eksperin karar gerekçesini isteyin. Fotoğrafa bakarak sistemi devre dışı bırakmak, hasarlı bataryayı açmak veya aracı deneme sürüşüne çıkarmak bu kontrolün bir adımı değildir. Teknik inceleme uygun uzman ve ekipmanla yapılmalıdır.
Pert hesabında sonucu değiştiren yaygın varsayımlar
- %60'ı “%60 ve üzeri” diye aktarmak: Kaynakta genel ölçüt aşılmasıdır.
- KDV hariç toplamı kullanmak: Karşılaştırılan masrafın kapsamı değişir.
- Rayiç yerine hasarlı alım teklifini koymak: İki bedelin konusu ve tarihi farklıdır.
- Hava yastığı açıldıysa otomatik pert demek: Eksper değerlendirmesini atlar.
- Masraf rayici geçtiyse ikinci koşulu aramamak: Tam hasarın teknik tespiti eksik kalır.
- Tüm geçmiş kazaları toplamak: Bir olayın onarım hesabına farklı olayları karıştırır.
İnternet üzerinden bulunan eski oran anlatımlarını dosyanızın tarihi ve uygulanacak düzenleme kontrol edilmeden kullanmayın. Genelgenin yayımlanma tarihiyle dosyanın tarihi farklıysa hangi çerçevenin uygulandığını yazılı öğrenin.
Kriter kontrolü için yedi satırlık hesap notu
Hasar olayı ve tarihi: …
Raporun numarası ve aşaması: …
KDV dahil onarım toplamı ve belge satırı: …
Olay tarihindeki rayiç ve dayanağı: …
Onarım / rayiç × 100 sonucu: …
Ek-1 parça tespiti ve gerekçesi: …
Onarım kabul durumu / özel araç hükmü: …
Bu notu resmî rapor gibi sunmayın. Açıklanmayan satırı boş bırakın ve ilgili eksper/şirketten bilgi isteyin. Belgenin yapısını okumak için 2026 rapor alanları rehberini kullanabilirsiniz.
Hasar kriterinden sonraki dosya adımını seçin
Kararın hangi kavrama karşılık geldiğini tam–ağır hasar ayrımında inceleyin. Kayıt sorgusunun sınırları için SBM bilgisi rehberine, aracın güncel satış değerlendirmesi için mevcut durumun değerlemesine geçin. Hasar sınıfı, bugünkü satış teklifinin tek başına fiyat formülü değildir.
İlgili cevaplara ulaşın
Fiyat, belge ve satış hazırlığını ilgili rehberdeki cevaplarla tamamlayın.
Kaynaklar ve içerik kapsamı
Genel kriterler SEDDK 2025/12 Madde 4 ve 5, güvenlik parçaları Ek-1, özel araç hükümleri Madde 8 kapsamında açıklanmıştır. Temsili rakamlar yalnız oran hesabını öğretir; piyasa bedeli, ödeme sonucu veya araç özelinde hasar kararı değildir.
Kaynak kontrolü: 4 Ekim 2026. Araç, poliçe ve güncel işlem koşulları ilgili kurum veya sağlayıcıdan teyit edilmelidir.
Hasar tespitinden sonra güncel satış dosyasını hazırlayın
Eksper raporu ve güncel tescil durumunu ayrı tutun. Bugünkü alım teklifinde mevcut hasar, mekanik durum, parça ve teslim koşulları da değerlendirilir.