Alıcı etiketi değil, işlemin karşı tarafı önemlidir
Pert araç alıcısı tek bir profil değildir. Aynı araç; onarım yapıp yeniden kullanıma hazırlayan bir işletmenin, parça ve bileşen ekonomisine bakan bir profesyonelin, stok ve yeniden satış hesabı yapan bir tacirin veya kendi ihtiyacı için satın alan bireysel bir kişinin önüne çıkabilir. Bu grupların araca biçtiği değer aynı olmak zorunda değildir; çünkü kullanacakları maliyet kalemleri, bekleme süresi ve risk toleransı farklıdır.
Araç sahibi açısından ilk soru “kim daha çok veriyor?” değil, “Bu teklifin gerçek alıcısı kim, hangi sıfatla işlem yapıyor ve noter devrinde karşıma kim çıkacak?” olmalıdır. Ticari olarak ikinci el motorlu kara taşıtı alım satımı yapan işletmeler için yetki belgesi sistemi vardır ve Ticaret Bakanlığının İETTS yetki belgesi sorgulama ekranı işletme unvanı veya belge numarasıyla kontrol imkânı sunar. Bir web sitesi adı, telefon numarası veya “merkez” ifadesi tek başına alıcının hukuki kimliği değildir.
Dört alıcı modeli aynı araca neden farklı fiyat verir?
Onarıp yeniden kullanıma hazırlayan alıcı
Bu alıcı hasarlı parçaları, işçilik kapasitesini, mekanik belirsizliği ve onarım sonrasında aracın satılabilirliğini birlikte düşünür. Kendi servis/tedarik avantajı varsa sizin dışarıdan aldığınız onarım tahmininden farklı bir maliyet görebilir.
Parça ve bileşen değeri odaklı alıcı
Aracın tamamından çok kullanılabilir motor, şanzıman, kaporta, elektronik ve diğer bileşenlerin durumuna bakabilir. Eksik parçalar, sökülmüş ekipman ve belgesiz değişiklikler bu modelde teklifi doğrudan etkileyebilir.
Stoklayıp yeniden satan işletme
Satın alma bedeline ek olarak çekici, depolama, finansman, onarım/ayıklama, ilan ve yeniden satış süresini hesaba katar. Teklifin içinde yalnız “kâr” değil, gerçekleşmeden önce üstlenilen maliyet ve risk de bulunur.
Kendi ihtiyacı için alan kişi
Bireysel alıcı ticari stok hesabı yapmayabilir; buna karşılık teknik bilgi düzeyi ve işlem tecrübesi daha sınırlı olabilir. Araç durumunun açık anlatılması ve noter/ödeme adımlarının net tutulması özellikle önemlidir.
Alıcı türünü anlamak, en yüksek fiyatı otomatik seçmek için değil, tekliflerin neden ayrıştığını okumak içindir. Aynı araca iki farklı teklif gelmesi tek başına birinin “yanlış” olduğu anlamına gelmez; teklifin hangi araç durumu ve hangi masraf varsayımıyla verildiğini sorun.
Alıcıyı altı kontrolle doğrulayın
- İşlem tarafını yazılı sorun: Teklifi veren kişi ile noter alıcısının aynı kişi/işletme olup olmadığını netleştirin.
- Ticari işletmeyi kontrol edin: İşletme unvanını İETTS yetki belgesi sorgusunda ve gerektiğinde e-Devlet ticari işletme/şirket sorgusunda karşılaştırın.
- Yetkili kişiyi ayırın: Firma adına konuşan kişi ile devir yapmaya yetkili kişinin aynı olması şart değildir. Noterde işlemi gerçekleştirecek kişinin yetkisi ayrıca kontrol edilir.
- Teklif kapsamını sabitleyin: Fiyatın fotoğraflara, çalışır duruma, eksik parçaya ve çekici şartına göre verilip verilmediğini mesajda açık hale getirin.
- Ödeme yöntemini belirleyin: Satış bedelinin hangi güvenli ödeme akışından geçeceğini notere gitmeden önce planlayın.
- Teslim sorumluluğunu kapatın: Çekiciyi kimin göndereceği, anahtar/evrak teslimi ve aracın ne zaman alıcının sorumluluğuna geçtiği açık olsun.
Alıcı türünü, sormanız gereken soruyla eşleştirin
Tablonun tamamı için yatay kaydırın →
| Alıcı modeli | Teklifte ağırlık verdiği konu | Satıcının sorusu |
|---|---|---|
| Onarım odaklı | Parça, işçilik, mekanik ve onarım sonrası değer | Fiyat hangi hasar/eksik listesine göre verildi? |
| Parça odaklı | Kullanılabilir bileşenler ve söküm ekonomisi | Eksik veya sökülmüş hangi parça teklifi etkiliyor? |
| Ticari işletme | Toplam maliyet, stok süresi ve yeniden satış riski | Noter alıcısı hangi unvan; yetki belgesi bilgisi nedir? |
| Bireysel | Kendi kullanım amacı ve teknik beklenti | Devir, ödeme ve teslim sırası nasıl ilerleyecek? |
| Uzaktan alıcı | Fotoğraf doğruluğu ve lojistik | Çekici ücreti/kesinti kime ait ve ne zaman kesinleşiyor? |
Bu tablo bir “iyi alıcı/kötü alıcı” sınıflaması değildir. Amaç, teklifin arkasındaki karar modelini görünür hale getirmek ve fiyat ile işlem güvenliğini aynı anda değerlendirmektir.
Üç teklif arasındaki farkı yalnız rakamla okumayın
Temsili örnek: Aynı hasarlı araç için bir onarım işletmesi 610 bin TL, parça ekonomisine bakan bir alıcı 575 bin TL, ticari stok alıcısı 625 bin TL teklif ediyor olsun. Bu rakamlar gerçek piyasa verisi değildir. İlk alıcı çekiciyi kendisi üstleniyor; ikinci alıcı bazı parçaların araçta kalmasını şart koşuyor; üçüncü alıcı ise fiziksel kontrolde yeni hasar çıkarsa fiyatı yeniden değerlendireceğini belirtiyor.
Bu durumda “625 bin TL en iyi teklif” demeden önce üç rakamı aynı koşula getirin: net ödenecek bedel, olası kesinti, çekici masrafı, ödeme zamanı ve noter alıcısının kimliği. Bir teklifin nominal tutarı yüksekken net sonucu daha düşük olabilir. teklif karşılaştırma rehberindeki net tutar yaklaşımı bu nedenle alıcı türü analizinin devamıdır.
Alıcı seçerken yapılan beş kritik hata
- Site adını şirket sanmak: alan adı, sosyal medya hesabı veya çağrı merkezi adı noter alıcısının hukuki kimliğini tek başına göstermez.
- Yetki belgesi numarasını hiç sormamak: ticari alım satım yapan işletmeler için İETTS kontrolü varken yalnız sözlü beyana güvenmeyin.
- Teklif verenle ödemeyi yapanı karıştırmak: para gönderen taraf, noter alıcısı ve aracı kişi farklıysa işlem zincirini açıklığa kavuşturun.
- Fiziksel kontrolde sınırsız kesinti kabul etmek: hangi yeni bulgunun fiyatı değiştireceğini önceden sorun.
- Aracın durumunu eksik anlatmak: görünmeyen hasarı saklamak daha yüksek teklif değil, son aşamada uyuşmazlık üretir.
Notere gitmeden önce alıcı dosyanız hazır mı?
- Teklifi veren kişi/işletmenin adı ve iletişim bilgisi kaydedildi.
- Ticari işletmeyse IETTS yetki belgesi sorgusu yapıldı.
- Noter alıcısının kim olacağı açıkça yazılı.
- Teklifin araç durumu, eksik parça ve çalışırlık varsayımı biliniyor.
- Net satış bedeli ve olası kesintiler ayrı yazıldı.
- Ödeme yöntemi ve noter sırası planlandı.
- Çekici/teslim masrafının kime ait olduğu belli.
- Anahtar, ruhsat ve diğer evrakların teslim anı belirli.
Bu kontroller alıcının teknik yeterliliğini veya gelecekteki davranışını garanti etmez; ancak işlemde “kiminle, hangi şartla, hangi bedelle” ilerlediğinizi belgelemeye yardımcı olur.
Alıcı seçimini fiyat ve güvenlik rehberleriyle tamamlayın
Karşı tarafın kurumsal yapısını daha ayrıntılı incelemek için güvenilir firma seçimi ve firma, merkez ve site farkları rehberlerine geçin. Tekliflerin neden ayrıştığını anlamak için ticari değerleme mantığını; işlem sırası için noter ve güvenli ödeme rehberini kullanın.
İlgili cevaplara ulaşın
Fiyat, belge ve satış hazırlığını ilgili rehberdeki cevaplarla tamamlayın.
Kaynaklar ve doğrulama sınırı
Bu rehberin mevzuat ve resmî sorgu bölümleri 4 Ekim 2026 tarihinde aşağıdaki birinci el kaynaklarla kontrol edilmiştir.
- Ticaret Bakanlığı İETTS — ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi sorgulama
- Ticaret Bakanlığı İETTS — Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, özellikle yetki ve noter kontrolleri
- e-Devlet / Ticaret Bakanlığı — Ticari İşletme ve Şirket Sorgulama
Alıcı türleri ve ticari teklif mantığına ilişkin sınıflamalar editoryal açıklamadır; resmî kurumlar belirli bir araç için alıcı önerisi veya fiyat garantisi vermez.
Konuyu bilgi düzeyinden işlem kararına taşıyın
Pert Araç Alıcıları Kimlerdir? Alıcı Türleri ve Beklentileri konusunda önce yukarıdaki kontrolleri tamamlayın. Aracınızı satmayı düşünüyorsanız, onarım odaklı alıcı ve kurumsal alım süreci bilgilerini hazır tutarak değerlendirme veya satış adımına geçin.