“Ruhsat yeter” demek her dosya için doğru değildir
Çoğu bireysel araç satışı standart akışla ilerler; ancak pert araç dosyasında araç serviste olabilir, sahibi şehir dışında olabilir, miras veya vekâlet gibi özel durumlar bulunabilir. Bu nedenle gerekli belge listesini internetten ezberlemek yerine aracın ve satıcının hukuki durumuna göre teyit etmek daha güvenlidir.
Noterlik, satış anında sistem kontrollerini yapar. Rehin, haciz, tescil engeli veya temsil yetkisi gibi özel bir durum varsa işlem tamamlanmadan önce bunun çözülmesi gerekebilir.
Standart bireysel satışta hazır bulundurulacaklar
- Geçerli kimlik belgesi.
- Aracın tescil/ruhsat bilgileri.
- Satış bedeli ve alıcı bilgileri.
- Güvenli Ödeme işlemi için kullanılacak banka/ödeme kuruluşu erişimi.
- Aracın anahtarları ve teslim edilecek diğer fiziksel belgeler.
Bu liste genel çerçevedir. Noterlik sistemindeki araç kaydı esas olduğundan, ruhsat kaybı veya özel tescil durumu gibi hallerde noterliğe önceden danışmak gerekir.
Özel durumlarda belge ihtiyacı değişebilir
| Durum | Önceden kontrol |
|---|---|
| Vekâletle satış | Vekâletnamenin araç satışı için gerekli yetkiyi kapsayıp kapsamadığını noterle teyit edin. |
| Miras/intikal | Hak sahipliği ve intikal işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol edin. |
| Şirket aracı | Şirketi temsile yetkili kişi ve gerekli şirket yetki bilgilerinin güncel olması gerekir. |
| Rehin/haciz | Devir engeli oluşturup oluşturmadığı işlem öncesi teyit edilmelidir. |
| Plaka/tescil özel durumu | Noterlikten dosya özelinde bilgi alın. |
Güvenli Ödeme evrak değil ama noter hazırlığının zorunlu parçasıdır
Ticaret Bakanlığı, 27 Eylül 2024’ten itibaren nakit, havale veya EFT gibi yöntemlerle yapılan ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında Güvenli Ödeme Sisteminin zorunlu olduğunu duyurdu. Satıcı işlem kaydını oluşturur; alıcı bilgileri onaylayıp bedeli sistem hesabına aktarır; noter devriyle birlikte ödeme süreci tamamlanır.
Bu nedenle satış bedelini, alıcının kim olacağını ve kullanılacak kuruluşu notere gitmeden önce netleştirmek pratik olarak belge hazırlığı kadar önemlidir.
Ticari alıcıya satışta işletmeyi doğrulayın
İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden işletmeler için Ticaret Bakanlığının İETTS yetki belgesi sistemi bulunur. İşletme unvanını ve yetki belgesi bilgisini İETTS Yetki Belgesi Sorgulama ekranından kontrol edebilirsiniz. Noterde alıcı olarak hangi gerçek veya tüzel kişinin çıkacağını da önceden sorun.
Evrak ile fiziksel teslimi birbirine karıştırmayın
Noter devri mülkiyet işlemini tamamlar; anahtar, servis evrakı, sökülmüş parçalar ve aracın çekiciye teslimi ise ayrıca planlanır. Özellikle araç serviste veya otoparkta ise teslimde hangi belge veya çıkış onayının gerektiğini bulunduğu yerden öğrenin.
Resmî kaynaklar
Güncel işlem koşulları için Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, İETTS Yetki Belgesi Sorgulama ve Ticaret Bakanlığının Güvenli Ödeme duyurusu esas alınmalıdır. Dosya özelinde son sözü noterlik ve ilgili resmî kayıtlar belirler.
Satış gününü tamamlayın
Evrakları hazırladıktan sonra noter ve güvenli ödeme rehberini ve çekici/teslim rehberini birlikte kullanın.
Ruhsat kayıpsa satış imkânsız diye varsaymayın
Araç tescil bilgileri noter sistemlerinde kontrol edilir; fakat ruhsat kaybı, plaka değişimi veya tescil belgesiyle ilgili özel durumda uygulanacak güncel işlem noterlikçe belirlenir. Bu nedenle “ruhsat yoksa satış olmaz” veya “hiç belge gerekmez” gibi iki uç genelleme yerine noterden dosya özelinde teyit alın.
Vekâletnamede isimden çok yetki kapsamı önemlidir
Araç sahibi satışa gelemiyorsa vekâlet kullanılabilir; ancak vekâletnamenin taşıt satışı için gerekli temsil yetkisini kapsaması gerekir. Eski veya genel ifadeli bir vekâleti yeterli varsaymadan, işlem yapılacak noterlikten ön kontrol istemek son gün iptalini önler.
Eksper raporu ile noter belgesi aynı şey değildir
Hasar fotoğrafı, servis faturası veya eksper raporu aracın teknik/geçmiş durumunu açıklayabilir; bunlar tek başına mülkiyet devrini sağlayan belgeler değildir. Satış dosyasında teknik belgeleri ayrı, noter/kimlik/temsil belgelerini ayrı klasörlemek hem alıcıyla bilgi paylaşımını hem resmi işlemi sadeleştirir.
Kaynaklar ve doğrulama sınırı
Bu rehber, araç sahibinin satış kararını kolaylaştırmak için hazırlanmıştır. Mevzuat gerektiren ödeme, noter ve ticari alıcı doğrulama konularında Ticaret Bakanlığı İETTS ve Güvenli Ödeme kaynakları esas alınır. Araç özelindeki teknik durum için fotoğraf, servis/eksper belgesi ve gerektiğinde fiziksel inceleme belirleyicidir.
- Ticaret Bakanlığı İETTS — Yetki Belgesi Sorgulama
- Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik
- Ticaret Bakanlığı — Güvenli Ödeme Sistemi duyurusu
Teknik değerlendirmelerde kesin arıza teşhisi veya kesin satış fiyatı yalnız genel internet içeriğinden çıkarılamaz; aracın mevcut hali ve doğrulanabilir bilgileri esas alınmalıdır.
Aracınızı değerlendirmeye hazır hale getirin
Marka-model, model yılı, kilometre, aracın çalışır/yürür durumu ve güncel hasar fotoğraflarını hazırladıktan sonra teklif adımına geçebilirsiniz.